بیوگرافی حسین خواجه امیری معروف به ایرج و خانواده و فعالیت هایش

حسین خواجه امیری یکی از خواننده های قدیمی و معروف ایران است. خیلی ها او را با نام هنری “ایرج” می شناسند. آقای ایرج خواننده پدر احسان خواجه امیری است.

تولد حسین خواجه امیری در خانواده‌ای هنرمند

اهل نطنز

حسین خواجه‌ امیری در ۱۱ دی ۱۳۱۱ در خالدآباد نطنز به دنیا آمد. خانواده‌ اش از دیرباز با موسیقی عجین بودند.

ارتباط پدربزرگ با ناصرالدین شاه

پدربزرگش ملا میرزا بود. او خواننده‌ ویژه‌  ناصرالدی ن‌شاه قاجار بود و در دربار می‌خواند.

پدری خوش صدا

پدرش نعمت‌ الله نیز صدایی خوش داشت. همچنین ردیف موسیقی را می‌ دانست. حسین خواجه امیری از کودکی زیر نظر پدر آواز و ردیف را آموخت.

ایرج خواننده تغزیه خوانی بود

در مراسم تعزیه‌ خوانی شرکت می‌کرد. نزد تعزیه‌ خوانان ردیف‌ دان به یادگیری ادامه داد. همین باعث شد پایه موسیقایی اش محکم شود.

ورود به تهران و آشنایی با استادان

حسین خواجه امیری پس از پایان تحصیلات ابتدایی راهی تهران شد. در یک مهمانی، با حمید وفادار آشنا شد و آواز خواند. حمید او را به ابوالحسن صبا معرفی کرد. ایرج در سال ۱۳۲۶ به مکتب صبا راه یافت و دو سال از محضر او بهره برد. صبا او را به ابراهیم منصوری، سرپرست رادیو، معرفی کرد. از آن زمان، همکاری ایرج با رادیو آغاز شد و برنامه‌ های متعددی اجرا کرد.

تحصیلات دانشگاهی حسین خواجه امیری

آقای ایرج خواننده خوش صدایمان در دانشکده افسری تحصیل کرده است. ایرج خواننده در سال ۱۳۲۹ در دانشکده افسری ارتش پذیرفته شد. شبهای جمعه با ارکستر محمدعلی بهارلو برنامه اجرا میکرد. در سال ۱۳۳۰، اکبر گلپایگانی و جمشید مشایخی نیز در دانشکده پذیرفته شدند. دوستی ایرج و گلپا از همان زمان شکل گرفت و ادامه یافت. ایرج به دلیل محدودیت‌ های ارتش، نمی‌ توانست از نام اصلی خود استفاده کند. به همین دلیل، نام مستعار ایرج را که نام برادرش بود، برگزید.

همکاری حسین خواجه امیری با برنامه گلها

در سال ۱۳۳۶، ایرج به دعوت داوود پیرنیا به برنامهٔ مشهور گلها پیوست. نخستین همکاری او با برگ سبز ۴۳ در مایهٔ شور-ابوعطا آغاز شد. او با هنرمندانی چون علی تجویدی و فرهنگ شریف و امیر ناصر افتتاح همکاری کرد. همکاری ایرج با برنامه گلها ادامه یافت و او بیش از ۲۰۰ برنامه از این مجموعه را اجرا کرد. این برنامه‌ ها، جایگاه او را به عنوان یکی از بزرگان آواز ایران تثبیت کرد.

ازدواج و همسر حسین خواجه امیری

ایرج خواننده عزیز دو بار ازدواج کرده است.

ازدواج با توران صولت تاش

همسر اول او توران صولت‌ تاش نام دارد. حاصل این ازدواج سه فرزند است: همایون، هومن و هاله.

ازدواج با فرزانه عمیمی نژاد

همسر دوم او فرزانه عمیمی‌ نژاد است. از این ازدواج دو فرزند به نامهای احسان و الیکا به دنیا آمدند.

فعالیت در سینما و فیلمهای فارسی

ایرج خواننده علاوه بر رادیو، به اجرای ترانه برای فیلمهای فارسی پرداخت. بسیاری از بازیگران مشهور، ترانه‌ های او را لب‌ خوانی کردند. محمدعلی فردین، منوچهر وثوق و رضا بیک‌ ایمانوردی از جمله این بازیگران بودند. نخستین فیلمی که ایرج در آن ترانه خواند، «روزنهٔ امید» بود. او ترانه‌ های این فیلم را با آهنگسازی جواد لشکری اجرا کرد. در مجموع، ایرج در حدود ۱۰۵ فیلم فارسی ترانه خواند.

بازگشت ایرج خواننده به صحنه پس از ۱۶ سال

ایرج خواننده پس از انقلاب، مدتی از اجرای کنسرت دور بود. او در سال ۱۳۹۵، پس از ۱۶ سال وقفه، اجرای زنده را از سر گرفت. نخستین کنسرت‌ های او در بندرعباس، کیش و قزوین برگزار شد. . در سال ۱۳۹۶ کنسرت مشترکی با پسرش احسان در تهران برگزار کرد. این اولین بار بود که ایرج و احسان با هم روی صحنه می‌خواندند. او در سال ۱۳۹۷ نیز در شیراز کنسرت برگزار کرد.

آلبوم‌ ها و آثار ماندگار ایرج خواننده ایرانی

ایرج خواننده عزیزمان در دوران هنری خود، بیش از ۲۰۰۰ آواز، تصنیف و ترانه اجرا کرده است. آثار او در قالب آلبوم‌ های متعددی منتشر شده است. از جمله آلبوم‌ های او می‌توان به «نیاز»، «غزل خوان»، «همه چشمها به ایرانه»، «شب بارانی»، «سنگ صبور» و «بزم عاشقان» اشاره کرد. این آثار، گنجینه‌ ای از موسیقی اصیل ایرانی را در خود جای داده‌ اند.

همکاری حسین خواجه امیری با هنرمندان بزرگ

ایرج در طول سال‌ ها با بسیاری از بزرگان موسیقی ایران همکاری کرد. از جمله نوازندگان ویولن، علی تجویدی، همایون خرم و پرویز یاحقی بودند. در میان نوازندگان تار، جلیل شهناز و فرهنگ شریف با او همکاری داشتند. نوازندگان ضرب چون حسین تهرانی و امیر ناصر افتتاح نیز در کنار او بودند. ایرج همچنین با خوانندگانی چون گوگوش، حمیرا، هایده و مهستی همکاری داشت.

کتاب ایرج، نابغه آواز ایران

در سال ۱۳۹۷، کتابی درباره زندگی و آثار ایرج خواننده منتشر شد. رونمایی از این کتاب در نمایشگاه کتاب تهران با حضور ایرج برگزار شد. امیر اعلا عدیلی، یکی از نویسندگان، از پدربزرگ و پدر ایرج به عنوان ردیف‌ دانان مکتب اصفهان یاد کرد. این کتاب شامل سه بخش است: زندگی و همکاری‌ ها، گفتگوها، و تحلیل آوازها. در کنار هر بخش، کد QR برای شنیدن آثار قرار داده شده است.

سبک آواز و ویژگی‌های صوتی ایرج خواننده ایرانی

ایرج در تمام دستگاه‌های موسیقی ایرانی آواز و تصنیف اجرا کرده است. تحریرهای او روی کلمات به درستی ادا میشوند و کاملاً ایرانی هستند. محمدرضا شجریان درباره او گفت: «صدای ایرج در تاریخ آوازخوانی ما یک متر و معیار است». با این حال، نورعلی خان برومند به ایرج انتقاد داشت و او را به عدم رعایت اصول تحریر ایرانی متهم کرد. با وجود این نقدها، ایرج جایگاه والایی در موسیقی ایران دارد.